جلد کتاب

          در این میان، والدین مهمترین نقش را در زندگی فرزندان دارند. این تأثیر، چه از جنبة مثبت و یا جنبه منفی، نه تنها دوران کودکی، بلکه قبل و بعد از آن را هم در برمی‌گیرد. ادامه در ادامه طلب

مهارت‌های مواجهه با هیجانات و عواطف در کودکان

تهيه‌ و تنظیم:  محمود شیخ‌پور، محمود درویش‌کوهی

کاری از: مرکز مشاوره پویا

چاپ اول: 1386

شمارگان:  2000 نسخه

قیمت: 10000 ریال

ناشر: انتشارات تندیس علم

حروفچینی و صفحه‌آرایی: مؤسسه تندیس علم

لیتوگرافی: همراه

چاپ و صحافي:  گل سرخ

پيشگفتار ............................................................................. 7

فصل اول ـ حسادت  ............................................................ 11

فصل دوم ـ پرخاشگری  ....................................................... 23

فصل سوم ـ اضطراب  .......................................................... 47

فصل چهارم ـ ترس  ............................................................. 59

فصل پنجم ـ کمرویی  .......................................................... 69

پیشگفتار

        دنیای شگفت و شیرین کودکان، با همة لطافت‌ها و زیبایی‌ها، شکننده و آسیب‌پذیر است. برای وارد شدن به این سرزمین، نیازمند شناخت و آشنایی دقیق و همه‌سو‌نگر هستیم. شناخت عواطف، خواسته‌ها، نگرانی‌ها و ترس‌های این دوره، ما را به ارتباطی واقعی‌تر و درست‌تر رهنمون می‌سازد.

          در این میان، والدین مهمترین نقش را در زندگی فرزندان دارند. این تأثیر، چه از جنبة مثبت و یا جنبه منفی، نه تنها دوران کودکی، بلکه قبل و بعد از آن را هم در برمی‌گیرد. اسلام عزیز برای سعادتمند شدن انسان، حتی برای قبل از انعقاد نطفه نیز دستوراتی داده است.

          امروزه در دنیای ارتباطات، کودکان به کسی نیاز دارند که بتوانند به او اعتماد کرده و دربارة مشکلات خود با او دردل کنند.

          همانطور که امام صادق (ع) می‌فرمایند: تا هفت سال کودکت را برای بازی آزاد بگذار، و هفت سال بعد با تمام وجود از او مواظبت کن.

          بطور یقین همه والدین می‌خواهند فرزندانشان امنیت داشته و خوشحال باشند. هیچ‌کس عمداً سعی نمی‌کند فرزندش را ترسو، خجالتی ، بی‌توجه و یا پرخاشگر بار بیاورد. اما طی دوران رشد، بسیاری از کودکان دارای خصوصیاتی می‌شوند که نمی‌توانند احساس امنیت کرده و احترام لازم را برای خود و دیگران داشته باشند.

          ما می‌خواهیم فرزندانمان با اعتمادبه‌نفس باشند ولی آنها احساس ناامنی می‌کنند و خجالتی‌اند. ما می‌خواهیم که آنها خوشحال باشند، ولی نیستند.

          چگونه می‌توانیم به فرزندمان کمک کنیم تا احساسات خودش را شناسائی‌کند؟ ما می‌توانیم مانند آینه‌ای برای احساسات او باشیم. کودک خصوصیات جسمانی خود را با نگریستن در آینه می‌آموزد. او می‌تواند خصوصیات احساسی و عاطفی خود را با انعکاس آنها از طریق ما بیاموزد.

          کار آینه این است که تصویر جسم را دقیقاً‌ همانطورکه هست منعکس کند، بدون تحسین و عیب‌جویی. ما نمی‌خواهیم که آینه به ما بگوید: تو قیافه‌ات خیلی بد شده. روی هم رفته وضع اسف‌باری داری و... . ما از آینه یک تصویر می‌خواهیم نه یک موعظه. ممکن است ما از تصویری که می‌بینیم خوشمان نیاید، اما دوست داریم خودمان تصمیم بگیریم که با این قیافه می‌خواهیم چه بکنیم.

          رسول اعظم اسلام (ص) فرمودند: «فرزندان خود را احترام کنید و آداب و روش آنان را نیکو گردانید تا خدا شما را ببخشاید». این فرمایش گهربار را سال‌ها بعد با عباراتی نظیر محبّت و غیره به عنوان اصول مسلم روانشناسی بیان کرده‌اند.

          لازم است تا والدین با روش‌های مناسب فرزند‌پروری آشنا شده و نسبت به آنچه مانع تربیت صحیح است، آگاهی یابند. مهمترین نکته پیش از ارائه رفتارهای تربیتی به کودکان، اجتناب از انجام روش‌های ضدتربیتی است؛ یعنی همان رفتارهایی که باعث و علت به وجود آمدن بسیاری از مشکلات هستند. افرادی هستند که با برخوردهای غیرمنطقی، خارج از عرف و فاقد روحیه عاطفی با فرزند خود برخورد می‌کنند که باعث بروز بسیاری از مشکلات در فرزندانشان می‌شوند و از طرفی دیگر افرادی هستند که بزرگترین محبوبشان فرزند است. گویی فقط برای این آفریده شده‌اند که تمام هستی خود را وقف فرزند کنند. به طوری که می‌توان گفت این‌ها نازکش‌های خوبی‌ هستند، اما مربیان خوبی نیستند.

          شخصی به نام صالح‌بن‌عقبه می‌گوید: از حضرت موسی‌بن‌جعفر(ع) شنیدم که می‌فرمودند: مستحب است کودکان را در زمان کودکی عرامه بدهند تا این که در بزرگی دارای حلم و بردبار شوند. سپس حضرت فرمودند: شایسته است بچه‌ها این چنین باشند. {در معنای عرامه دادن چند احتمال داده شده است: 1. آنان را در سختی بزرگ کنند نه در رفاه و به کارهای نسبتاً دشوار وادارند تا در بزرگی روحشان بزرگ شده و تحمل مشکلات برایشان آسان باشد. 2. در زمان تخلّف، آنان را جریمه نمایند تا در بزرگی اگر جریمه شوند بتوانند تحمل کنند. 3. به آنان قرض بدهند و از آنان قرض بگیرند تا این روحیه در آنان تقویت شود. 4. در کودکی فعال، بازی‌گوش و پرتلاطم باشند نه این که ساکت و ... }.

          بنابراین شایسته است که والدین گرامی، تا می‌توانند برای تربیت فرزندان خود مجهز شده و از قافله پُرسرعت تحولات اجتماعی، عقب نمانند. در این کتاب تلاش شده است تا به صورت مختصری، دربارة برخی از رفتارهای کودکان نکاتی بیان شود و امید است در جهت استفاده والدین، مفید واقع شود.