معرفی کتاب خانواده درمانی

جلد کتاب

          حوادث غیرمترقبه و پیش‌بینی نشده به دلیل خارج از کنترل بودن و عدم آمادگی افراد در مواجهه با آن‌ها اثرات شدید روانی بر بازماندگان و افراد نزدیک می‌گذارد. برای مشاهده خلاصه کتاب به ادامه مطلب مراجعه فرمائید.

کتاب حاضر به دلیل ارائه توصیه‌های درمانی در وضعیت‌های خاص، مانند آسیب‌های روانی، مرگ فرزند، ناباروری زوجین، قتل اعضای خانواده و... می‌تواند برای درمانگران، روان‌پزشکان، روان‌شناسان، مددکاران اجتماعی، مشاورین و روان‌پرستاران مفید و راه‌گشا باشد.

                                                     دکتر احمدبرجعلی

                                     عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

مقدمه

در دنیای پیچیده امروزی، هر خانواده‌ای با تنش‌های مختلفی دست به گریبان است. تعدادی از این تنش‌ها مانند حوادث غیرقابل‌ پیش‌بینی به حساب می‌آیند و می‌توانند زندگی خانوادگی و روابط بین‌فردی افراد را دچار آسیب کنند.

روان‌شناسان هنگام کار با مراجعین دچار تنش،  باید به دو نکته توجه داشته باشند: یکی اینکه هر فرد و خانواده‌ای با دیگری متفاوت است و دوم اینکه هر محرک تنش‌زایی منحصر به فرد می‌باشد و باید به صورت انفرادی مورد بررسی قرار بگیرد.

درمان‌گران در مواجهه با مراجعانی که دچار فشار روانی هستند باید از دو منبع، اطلاعاتی را کسب نمایند:

الف) ساختار خانواده و عملکرد آن . ب) الگوها و ویژگی‌های خانواده که باعث تأثیر بیشتر محرک‌های تنش‌زا می‌شود.

در این کتاب به هشت محرک تنش‌زا اشاره می‌شود که برون‌خانوادگی هستند یعنی این‌که خارج از کنترل خانواده می‌باشند.  این عوامل با محرک‌های درون‌خانوادگی مثل کودک‌آزاری، خشونت خانوادگی و یا خودکشی متفاوت هستند. محرک‌های برون‌خانوادگی اشاره شده عبارتند از: مرگ فرزند، قتل یکی از اعضای خانواده، آسیب‌روانی والدین، آسیب‌روانی کودکان، بهره‌کشی جنسی، ناباروری زوجین، والدین سالمند و خطر و عملکرد خانواده.

علت انتخاب این محرک‌ها این است که بسیاری از درمان‌گران در درمان زوجین و خانواده‌های امروزی با آن‌ها مواجه هستند.

در فصل اول کتاب، فقدان فرزند مورد اشاره قرار می‌گیرد. در این فصل بیان می‌شود که هرکدام از پدر و مادرها روابط متفاوتی را با کودک دارند و بالطبع آن غم و اندوه مختلفی را نیز در اثر فقدان فرزند تجربه می‌کنند. روش‌هایی نیز برای مداخله مؤثر برای خانواده درمان‌گران اشاره شده است.

در فصل دوم به شش سازه و واکنش خانواده در مقابل قتل یکی از اعضاء، اشاره شده و به متخصص کمک می‌کند تا به خانواده‌ها بیشتر یاری برساند.

در فصل سوم به اثرات آسیب‌های والدین بر کودکان تمرکز می‌شود و راهنمایی‌هایی برای حمایت از کودکان بیان می‌گردد.

فصل چهارم به میزان تحمل والدینی که دارای کودک آسیب‌دیده هستند و به شش تغییری که در ساختار خانواده هنگام مواجهه با آسیب بوجود می‌آید و همچنین نحوه این تغییر توسط ادراکِ متفاوت والدین از آسیب تأکید دارد.

فصل پنجم به افرادی که دچار بهره‌کشی جنسی شده‌اند و میزان اهمیت نقش همسر و تقویت روابط عاطفی برای حل مسأله می‌پردازد. این در حالی است که تاکنون بیشتر به درمان انفرادی فرد آسیب‌دیده توجه گردیده است.

در فصل ششم به اثرات ناباروری زوجین و فشارهایی که تحمل می‌کنند و درمان این زوجین که شامل برگرداندن دوباره معنای زندگی و اصلاح روابط بین زوجین است پرداخته می‌شود.

فصل هفتم به فشار روانی که با افزایش سن در انسان به‌وجود می‌آید و مسئولیت‌هایی که فرزندان در مقابل والدین سالخورده و خانواده خودشان دارند تأکید می‌نماید.

در فصل هشتم از انواع دیگر محرک‌های برون‌خانوادگی، اثرات خطر بر عملکرد خانواده مورد بررسی قرار می‌‌گیرد و اشاره می‌شود که تفسیرهای مختلف از خطرات و میزان سازگاری با آنان باعث بروز اضطراب‌های متفاوت می‌گردد و در ادامه به تفاوت بین اضطراب و ترس و مداخله‌هایی برای ارتباط بین اعضای خانواده پرداخته‌ می‌شود.

بدون شک این محرک‌های تنش‌زا در زندگی همه ما وجود دارد. بعضی از زوجین و خانواده‌ها به تنهایی این محرک‌ها را کنترل می‌کنند و دیگران نیز، نیازمند کمک متخصصان می‌باشند.

در فصول این کتاب، علاوه بر ارائه مطالبی در مورد محرک‌های تنش‌زا، راهنمایی‌های ویژه‌ای نیز برای مداخله بهتر متخصصین پیشنهاد شده که امید است مورد استفاده روان‌شناسان، مشاوران خانواده و همچنین مددکاران اجتماعی قرار گیرد.